Нью-Йоркод, цагдаагийн биед зүүдэг камер (body camera)-ын бичлэгүүд эрүүгийн болон бусад хэргүүдэд нотлох баримт болсоор байна. Туршлагаас, цагдаатай харилцах эхний хэдэн минут нь хэргийн цаашдын явцад шийдвэрлэх нөлөө үзүүлдэг нь харагддаг бөгөөд энэхүү стресстэй асуудалд орох үедээ хүмүүс, нөхцөл байдлыг тайлбарлахыг оролддог ч,, энэ нь ихэнхдээ эсрэг үр дүнд хүргэдэг байна.

Дуугүй байх эрх: яагаад энэ танд ашигтай вэ?

Нью-Йоркийн ихэнх цагдаа биед зүүдэг камераар яриа төдийгүй таны үйлдлийг бичиж авдаг. Тиймээс таны хэлсэн үг бүр шүүхэд ашиглагдаж болно. Хамгийн түгээмэл алдаа бол “байдлыг тайлбарлах” гэж оролдох.

Та дараах эрхтэй:

• Цагдаагийн асуултад хариулахгүй байх
• Өмгөөлөгч хүсэх

Хэлэхэд хангалттай нэг өгүүлбэр:

• “Би дуугүй байх эрхээ ашиглаж, өмгөөлөгч хүсэж байна.”

Үүний дараа — ямар ч тайлбар өгөхгүй байх нь зөв.

Учир нь:

• Таны үгийг хэсэгчлэн бичиж авах магадлалтай
• Танд ашигтай хэсгийг орхигдуулж болно
• Шүүхэд зөвхөн таны эсрэг ашигтай хэсгийг ашиглана

Нэгжлэг (шалгалт) хийхийг завдах үед татгалзаж болох уу?

Цагдаа таны: машин, цүнх, хувийн эд зүйлсийг шалгах зөвшөөрөл хүсч болно

• Та татгалзах эрхтэй — энэ нь хууль зөрчихгүй.

Гэхдээ цагдаа дараах тохиолдолд зөвшөөрөлгүй нэгжлэг хийж болно:

• Шүүхийн зөвшөөрөл (warrant) байгаа
• Хууль ёсны баривчилгааны дараа
• Хориотой зүйл ил харагдаж байгаа
• Машины хувьд үндэслэлтэй сэжиг байгаа
• Хил, гаалийн бүсэд

Хэрэв хууль ёсны үндэслэл байхгүй бол, таны татгалзалт хамгаалалтад чухал хэрэг болно.

Ерөнхий дүрэм:

• Өмгөөлөгчтэй зөвлөлдөхөөс өмнө нэгжлэг хийхийг бүү зөвшөөр.

Баривчлагдах үед хэрхэн биеэ авч явах вэ?

• Тайван байх
• Маргалдахгүй, эсэргүүцэл үзүүлэхгүй
• Дуугаа өндөрсгөхгүй

Эс бөгөөс нэмэлт ял (жишээ нь “эсэргүүцэл үзүүлсэн гэх”) үүсч болно.

Цагдаагийн үйлдэл хууль ёсных эсэхийг гудамжинд биш, шүүх дээр шийддэг.

Баривчилсны дараа юу болдог вэ

• Утасны яриа бичигдэж болно
• Мессеж, сошиал постууд шалгагдана
• Хурууны хээ авсны дараа мэдээлэл бүртгэгдэнэ

Энэ нь лиценз шаарддаг ажилд нөлөөлж болно:

• Асрагч
• Такси/ride-share жолооч
• Хамгаалалтын ажилтан

Шүүхийн процесс (Нью-Йорк)

Эхний шат — arraignment (анхны шүүх хурал) Энд:

• Ял танилцуулна
• Дараагийн шат тогтооно
• Барьцаа (bail) шийднэ

Шийдвэрийн боломжууд:

• ROR (батлан даалтаар суллах)
• Bail (мөнгөөр батлан даалт)
• Remand (суллахгүй хорих)
• Дараагийн үе шат:
• Нотлох баримт солилцох (discovery)
• Өмгөөлөгчийн хүсэлтүүд (motions)
• Хэлэлцээр (plea bargain) эсвэл шүүх
• Шүүх хурал (trial)

Хугацаа:

• Энгийн хэрэг: хэдэн сар
• Ноцтой хэрэг: 6 сар – хэдэн жил

Цагаачлалд үзүүлэх нөлөө

АНУ-ын иргэн биш бол:

• Жижиг хэрэг ч статусад нөлөөлж болно. “moral turpitude”, “aggravated felony” → албадан гаргалт

Чухал зөвлөгөө:

• Өмгөөлөгчид статусаа шууд хэлэх
• Plea bargain-д шууд бүү зөвшөөр
• Боломжтой бол хэрэг хаалгах / diversion ашиглах

Хохирогч өргөдлөө “буцааж” чадах уу?

• Үгүй

Яагаад гэвэл:

• Хэргийг хувь хүн биш, прокурор явуулдаг
• Шийдвэрийг зөвхөн прокурор гаргана

Түгээмэл 3 эндүүрэл

• “Би гэмгүй — айх зүйлгүй”

→ Буруу. Нотолгоо чухал, тайлбар биш.

• “Өмгөөлөгчгүй нь дээр”

→ Эрсдэлтэй. Үг чинь буруу ашиглагдаж болно.

• “Хэрэг хурдан дуусна”

→ Ихэнхдээ сар, жил үргэлжилдэг.

Хэлний эрх (иммигрантуудад). Та дараах эрхтэй:

• Ойлгохгүй асуултад хариулахгүй байх
• Орчуулагч шаардах

Ойлгохгүй баримт бичигт гарын үсэг бүү зур.

Шүүх дээр:

• Үнэгүй орчуулагч авах эрхтэй
• Энэ нь таны статусаас хамаарахгүй

Дүгнэлт:

Хэрэв баривчлагдвал:

• Тайван бай
• Дуугүй байх эрхээ ашигла
• Шууд өмгөөлөгч хүс
• Яаруу шийдвэр бүү гарга

Хамгийн чухал нь: эрт үе шатанд өмгөөлөгч оролцох нь хэргийг эрс өөрчилж чадна.