United States Department of Homeland Security (DHS), орогнолын хүсэлттэй холбоотой луйвар, худал мэдүүлгийн хэргийг илүү хатуу шалгах шинэ чиглэл гаргажээ. Шинэ зааврын хүрээнд U.S. Immigration and Customs Enforcement (ICE)-ийн хуульчдад, зөвхөн цагаачдыг бус, тэдний өмнөөс хэрэг хариуцаж буй цагаачлалын өмгөөлөгчдийг хүртэл мөрдөн шалгахыг үүрэг болгосон байна.

Тавдугаар сарын 26-нд гарсан дотоод санамж бичигт, DHS-ийн ерөнхий хуульч Жеймс Персивал орогнолын худал өргөдөл, хуурамч баримттай холбоотой хэргүүдэд одоо мөрдөгдөж буй холбооны хуулийг “илүү хатуу хэрэгжүүлэх” шаардлагатай гэж онцолжээ.

Түүний мэдэгдсэнээр, олон жилийн турш “сая сая хууль бус цагаач” АНУ-ын цагаачлалын системийг ашиглаж ирсэн бөгөөд ялангуяа орогнолын шүүхүүдэд ийм асуудал өргөн тархсан гэж үзэж байгаа аж. Мөн зарим өмгөөлөгч бараг бүх хууль бус цагаачийг эх орондоо хавчлага, эрүү шүүлтэд өртөх эрсдэлтэй гэж тайлбарлан орогнолын хэрэг үүсгэдэг хэмээн буруутгажээ.

АНУ-ын хуульд тус улсад байгаа эсвэл хилээр орж ирсэн хүн бүр орогнол хүсэх эрхтэй байдаг. Гэвч орогнол авахын тулд тухайн хүн арьс өнгө, шашин, үндэс угсаа, улс төрийн үзэл бодол эсвэл тодорхой нийгмийн бүлэгт хамаарах шалтгаанаар хавчлагад өртөх бодит эрсдэлтэй гэдгээ нотлох ёстой юм.

Шинэ бодлогоор ICE-ийн хуульчид худал мэдээлэл өгсөн гэж үзсэн өргөдөл бүр дээр иргэний торгууль ногдуулах, үйл ажиллагааг нь зогсоох арга хэмжээ авах боломжтой болно. АНУ-ын United States Department of Justice мэдээлснээр, анхны зөрчилд нэг хуурамч баримт тутамд 4,730 доллар хүртэл, давтан зөрчилд 11,823 доллар хүртэл торгууль ногдуулж болох аж.

Мөн өмгөөлөгчийг залилангийн хэрэгт буруутай гэж тогтоовол, мэргэжлийн эрхийг нь түдгэлзүүлэх, цагаачлалын шүүхэд ажиллах эрхийг бүрэн хасах, цаашлаад эрүүгийн хэрэг үүсгэх хүртэл арга хэмжээ авах боломжтой болно.

Сүүлийн жилүүдэд ийм төрлийн томоохон хэргүүд хэд хэд гарчээ. 2023 онд Нью-Йоркт хэд хэдэн цагаачлалын өмгөөлөгч хуурамч орогнолын материал бүрдүүлж, үйлчлүүлэгчдээ худал мэдүүлэг өгөхийг зааварласан хэрэгт буруугаа хүлээсэн байдаг. Мөн Флоридад өөрийгөө өмгөөлөгч хэмээн танилцуулсан нэгэн этгээд, олон зуун хуурамч өргөдөл өгсөн хэрэгт 20 гаруй жилийн ял авч байжээ.

Энэхүү бодлого нь, Donald Trump-ийн засаг захиргаа цагаачлалын бодлогоо улам чангаруулж байгаагийн нэг хэсэг гэж ажиглагчид үзэж байна. Өмнө нь Трампын гарын үсэг зурсан меморандумд холбооны засгийн газрын эсрэг “үндэслэлгүйгээр системийг урвуулан ашигласан” нэхэмжлэл гаргасан хуульч, хуулийн фирмүүдэд хориг арга хэмжээ авахыг шаардсан байдаг.

Харин American Immigration Lawyers Association болон хүний эрхийн байгууллагууд, энэ бодлого нь цагаачдын эрхийг хамгаалдаг өмгөөлөгчдөд дарамт үзүүлж, орогнолын хэрэг авч ажиллах сонирхлыг нь бууруулах эрсдэлтэй гэж шүүмжилжээ.